Publish Date: Wed, 24 Jun 2026 (08:03 IST)
Updated Date: Wed, 24 Jun 2026 (08:14 IST)
Nirjala Ekadashi 2026: હિન્દુ ધર્મમાં એકાદશી વ્રતનું વિશેષ મહત્વ છે. એક ધાર્મિક માન્યતા છે કે જે કોઈ એકાદશીનું વ્રત કરે છે તેને ભગવાન વિષ્ણુની વિશેષ કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે. એકાદશી વ્રત દર મહિનામાં બે વાર, એક વાર કૃષ્ણમાં અને બીજું શુક્લ પક્ષમાં કરવામાં આવે છે. આ રીતે આખા વર્ષમાં 24 એકાદશી વ્રત હોય છે પરંતુ જ્યારે અધિકામાસ આવે છે ત્યારે તેની સંખ્યા 26 થઈ જાય છે. આમાંની સૌથી મોટી અને સૌથી મુશ્કેલ એકાદશી નિર્જલા એકાદશી ગણાય છે. નિર્જળા એકાદશીનું વ્રત દર વર્ષે જ્યેષ્ઠ માસના શુક્લ પક્ષમાં આવે છે. નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત ભોજન અને પાણી વિના કરવામાં આવે છે. કડક નિયમોના કારણે નિર્જલા એકાદશી વ્રતને તમામ એકાદશી વ્રતમાં સૌથી મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે. તો ચાલો જાણીએ કે નિર્જલા એકાદશી વ્રત કરતા પહેલા કયા નિયમોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત કરતા પહેલા જાણો નિયમો
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની સાથે દેવી લક્ષ્મીની પણ પૂજા કરવામાં આવે છે.
નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત ભોજન અને પાણી વિના કરવામાં આવે છે.
નિર્જલા એકાદશી દરમિયાન પાણીનું સેવન કરવામાં આવતું નથી, તેથી તેને નિર્જલા વ્રત કહેવામાં આવે છે.
નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત બીજા દિવસે સૂર્યોદય પછીના શુભ મુહૂર્તમાં જ તોડવામાં આવે છે.
દ્વાદશી તિથિના અંત પહેલા એકાદશીનું વ્રત તોડવું જરૂરી છે.
નિર્જલા એકાદશી વ્રતની કથા સાંભળો અને વાંચો. કથા વિના એકાદશીનું વ્રત પૂર્ણ થતું નથી.
નિર્જલા એકાદશી વ્રતના દિવસે દાન કરવાની પણ પરંપરા છે. આ દિવસે પાણીનું દાન કરવું ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે.
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે શું કરવું જોઈએ?
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામનો પાઠ કરો.
નિર્જલા એકાદશીનું વ્રત સૂર્યોદયથી બીજા દિવસે દ્વાદશી તિથિ સુધી રાખો.
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે કોઈના માટે અપશબ્દોનો ઉપયોગ ન કરો અને કોઈના માટે ખોટા વિચારો ન લાવો.
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે અને રાત્રે ભગવાન વિષ્ણુના ભજન અને કીર્તન કરો.
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની સાથે દેવી લક્ષ્મીની પૂજા કરો.
ભગવાન વિષ્ણુને પીળા ફૂલ, ચંદન, પંચામૃત અને તુલસીના પાન અર્પણ કરો.
નિર્જલા એકાદશીના વ્રતના દિવસે જ જમીન પર સૂવું.
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે શું ન કરવું જોઈએ?
એકાદશીના દિવસે તુલસીને જળ ચઢાવવું નહીં કે તુલસી તોડવી નહીં.
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે તામસિક વસ્તુઓથી દૂર રહો.
નિર્જલા એકાદશી વ્રત દરમિયાન ખોરાક અને પાણીનું સેવન કરવામાં આવતું નથી.
એકાદશીનું વ્રત તોડ્યા પછી જ પાણીનું સેવન કરવું.
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે ચોખા કે તેનાથી બનેલી વસ્તુઓનું સેવન ન કરવું.
નિર્જલા એકાદશીના દિવસે વાળ નખ અને દાઢી ન કાપવા જોઈએ.
