Sheetala Saptami ભારતમાં પ્રખ્યાત શીતળા માતા મંદિર

Famous Sheetla Mata Temple in India- શીતળા માતાને સ્વસ્થતા અને શીતળતાની દેવી માનવામાં આવે છે, જે ખાસ કરીને બાળકોના સ્વાસ્થ્ય અને ચામડીના રોગોને મટાડવા માટે પૂજાય છે.

શીતળા સપ્તમીનો તહેવાર દેવી શીતળાને સમર્પિત છે, જેમને સ્વચ્છતા, આરોગ્ય અને શીતળતાની મુખ્ય દેવી તરીકે પૂજનીય માનવામાં આવે છે. આ દિવસનું ઉત્તર ભારતમાં, ખાસ કરીને રાજસ્થાનમાં વિશેષ મહત્વ છે.

ભારત શીતળા માતાને સમર્પિત અસંખ્ય પ્રાચીન અને આદરણીય મંદિરોનું ઘર છે. આ મંદિરો મહારાષ્ટ્ર અને અન્ય વિવિધ રાજ્યોમાં વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. આજે, આપણે સમગ્ર ભારતમાં કેટલાક અગ્રણી શીતળા માતા મંદિરોનું નજર કરીશું.

પ્રખ્યાત શીતળા માતા મંદિરો

ભારતમાં શીતળા માતાને સમર્પિત અસંખ્ય પ્રાચીન મંદિરો છે, જ્યાં *સપ્તમી* અને *અષ્ટમી* ના દિવસોમાં ભવ્ય મેળાઓ ભરાય છે.

ચાક્ષુ, જયપુર (રાજસ્થાન) - આ દેશનું સૌથી પ્રખ્યાત મંદિર માનવામાં આવે છે. શીલ કી ડુંગરીમાં સ્થિત, આ મંદિર શીતળા સપ્તમી પર એક વિશાળ મેળો ભરે છે. અહીં, દેવીની મૂર્તિની ખંડિત સ્વરૂપમાં પૂજા કરવામાં આવે છે.

ગુરુગ્રામ, હરિયાણા — ગુડગાંવમાં આવેલું શીતળા માતા મંદિર અત્યંત પ્રાચીન છે. તેને 'કૃપી' (ગુરુ દ્રોણાચાર્યની પત્ની) નું નિવાસસ્થાન માનવામાં આવે છે. આ મંદિર આખું વર્ષ ભક્તોથી ભરેલું રહે છે.

કઠધામ, કૌશાંબી, ઉત્તર પ્રદેશ — ગંગા નદીના કિનારે આવેલું, આ મંદિર શક્તિપીઠોમાંના એક તરીકે પૂજનીય છે. ચૈત્ર મહિનામાં અહીં એક ભવ્ય ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે.

શીતળા માતા મંદિર, બુટાપાલડી

ગુજરાતમાં મહેસાણા જિલ્લાના બુટાપાલડી ગામમાં આવેલું શીતળા માતાનું મંદિર ખૂબ જ પ્રખ્યાત અને ચમત્કારિક માનવામાં આવે છે. આ ૧૨મી સદીનું મારુ-ગુર્જર સ્થાપત્યશૈલીનું હિન્દુ મંદિર છે, જ્યાં શીતળા કે બ્રહ્માણી માતાની પૂજા થાય છે. આ મંદિરમાં ૧૧મી સદીની એક ચમત્કારિક વાવ પણ આવેલી છે, જેના પાણીથી રોગ મટતા હોવાની માન્યતા છે.

મંદિરની વિશેષતાઓ અને પરંપરાઓ

સ્વચ્છતાનું પ્રતીક: દેવી સાવરણી અને પાણીનો ઘડો ધરાવે છે, જે સ્વચ્છતા અને પાણીની ઠંડકનું પ્રતીક છે.

ઠંડા પ્રસાદ: આ મંદિરોમાં સામાન્ય રીતે ગરમ ભોજન ચઢાવવામાં આવતું નથી. દહીં, ઠંડી રબડી અને મીઠા ભાત મુખ્ય પ્રસાદ છે.

લીમડાના પાન: દેવીને લીમડાના પાન ખાસ પ્રિય છે, કારણ કે તે કુદરતી રીતે જંતુનાશક છે અને તેમાં ઔષધીય ગુણધર્મો છે.

Edited By- Monica Sahu