Publish Date: Thu, 03 Sep 2026 (12:51 IST)
Updated Date: Thu, 03 Sep 2026 (11:45 IST)
Janmashtami Prasad - દહીંહાંડીનો પ્રસાદ
ગોપાળકાળો (જેને 'ગોપાલકલા' કે 'દહીંહાંડીનો પ્રસાદ' પણ કહેવાય છે) એ જન્માષ્ટમીના બીજા દિવસે એટલે કે નોમના દિવસે ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને ધરાવવામાં આવતો એક ખાસ અને પવિત્ર નૈવેદ્ય (પ્રસાદ) છે. શ્રીકૃષ્ણ બાળપણમાં ગોકુલમાં પોતાના ગોવાળ મિત્રો સાથે ગાયો ચરાવતી વખતે બધાના ભાથામાંથી ખાવાનું એકઠું કરીને, તેને મિક્સ કરીને ખાતા હતા, તે પરંપરાના પ્રતીક રૂપે આ પ્રસાદ બનાવવામાં આવે છે.ગોપાળકાળાનો પ્રસાદ બનાવવાની રીત ખૂબ જ સરળ છે. તેને બનાવવા માટે નીચેની સામગ્રીને એકસાથે મિક્સ કરવામાં આવે છે:
દહીંહાંડીનો પ્રસાદ
મુખ્ય સામગ્રી:પૌવા: પલાળેલા જાડા પૌવા
દહીં અને માખણ: સ્વાદ અનુસાર
તાજું દહીં અને માખણ દૂધની મલાઈ:
પ્રસાદને ઘટ્ટ અને સ્વાદિષ્ટ બનાવવા માટે મમરા): જુવાર અથવા ડાંગરના ધાણી-મમરા ,
1-2 ફળોના ટુકડા: મુખ્યત્વે કાકડીના ટુકડા, કેળાના ટુકડા અને દાડમના દાણા
મસાલા: લીલા મરચાના નાના ટુકડા, આદુની પેસ્ટ અને સ્વાદ અનુસાર મીઠું તથા થોડી ખાંડ
બનાવવાની રીત:
૧. સૌપ્રથમ પૌવાને બરાબર ધોઈને થોડીવાર પલાળી રાખો જેથી તે પોચા થઈ જાય.૨. એક મોટા વાસણમાં પલાળેલા પૌવા, મમરા (ધાણી) અને કાકડી-કેળાના ટુકડા ભેગા કરો.૩. તેમાં દહીં, માખણ, મલાઈ, લીલા મરચા, આદુ, મીઠું અને ખાંડ ઉમેરો.૪. બધી સામગ્રીને હાથથી બરાબર મિક્સ કરી લો (કાળો એટલે હાથથી મિક્સ કરવું).૫. ઉપરથી દાડમના દાણા અને લીલા ધાણા ભભરાવીને ભગવાન કૃષ્ણને ભોગ લગાવો.આ પ્રસાદ સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ પૌષ્ટિક અને પાચનમાં હલકો માનવામાં આવે છે.
ધાણા-ગોળનો પ્રસાદ પંજિરી
સામગ્રી:
આખા ધાણા: ૧/૨ કપ
બારીક સમારેલો અથવા છીણેલો ગોળ: ૧/૨ કપ
સૂંઠ પાવડર: ૧ ટી સ્પૂન
એલચી પાવડર: ૧/૨ ટી સ્પૂન
છીણેલું સૂકું નાળિયેર: ૨ ટેબલસ્પૂન (હળવું શેકેલું)
શુદ્ધ ઘી: ૧ ટી સ્પૂન
બનાવવાની રીત:
સૌપ્રથમ એક કડાઈમાં ૧ ટી સ્પૂન ઘી ગરમ કરીને તેમાં આખા ધાણા ઉમેરો. ધીમા તાપે ૨થી ૩ મિનિટ સુધી સરસ સુગંધ આવે ત્યાં સુધી શેકી લો અને ઠંડા થવા દો.
ઠંડા થયેલા ધાણા મિક્સરના જારમાં લઈને થોડા કરકરા રહે તે રીતે દરદરા પીસી લો. હવે તેમાં છીણેલો ગોળ, સૂંઠ પાવડર, એલચી પાવડર અને શેકેલું સૂકું નાળિયેર ઉમેરો. મિક્સરમાં માત્ર એક વાર પલ્સ મોડ પર ફેરવી લો, જેથી ગોળ બધી સામગ્રી સાથે સારી રીતે ભળી જાય.
જન્માષ્ટમીની પૂજાના પ્રસાદ માટે સૂંઠવડો નૈવેદ્ય તરીકે અર્પણ કરવા માટે તૈયાર છે.
ટીપ: નૈવેદ્ય ધરાવતી વખતે પ્રસાદની વાટકી પર તુલસીનું પાન મૂકવાનું ભૂલશો નહીં.