ફૂડ પોઈઝનિંગને કારણે થતા પેટના દુખાવામાંથી તમે કેવી રીતે રાહત મેળવી શકો? ડોક્ટર પાસેથી જાણો સરળ ઉપાય

બગડેલો કે વાસી ખોરાક ખાવાથી ઘણીવાર 'ફૂડ પોઈઝનિંગ' (ખોરાકથી થતી બીમારી) થાય છે. હાલમાં ઘણા લોકો આ સમસ્યાનો શિકાર બની રહ્યા છે, જેના મુખ્ય લક્ષણોમાં પેટમાં તીવ્ર મરોડ, ખેંચાણ, ઉલટી, ઝાડા અને નબળાઈનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે ઝેરી તત્વો (ટોક્સિન્સ) પેટમાં જાય છે, ત્યારે પાચનતંત્ર તેને બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરે છે, જેના કારણે પેટમાં દુખાવો થાય છે. આવી સ્થિતિમાં યોગ્ય સારવાર લેવી ખૂબ જરૂરી છે. ફોર્ટિસ હોસ્પિટલ, ફરીદાબાદના ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજી કન્સલ્ટન્ટ ડૉ. નિર્દેશ ચૌહાણ સમજાવે છે કે ફૂડ પોઈઝનિંગને કારણે થતા પેટના દુખાવામાંથી કેવી રીતે રાહત મેળવી શકાય.

1. ઇલેક્ટ્રોલાઇટ સંતુલન અને હાઇડ્રેશન

ઉલટી કે ઝાડાને કારણે થતું ડિહાઇડ્રેશન (શરીરમાં પાણીની અછત) પેટના મરોડને વધારે છે. આનો સામનો કરવા માટે ORS (ઓઆરએસ)નું દ્રાવણ લેતા રહો. માત્ર સાદા પાણીને બદલે WHO-પ્રમાણિત ORS અથવા નાળિયેર પાણી થોડું-થોડું પીવો. એકસાથે વધુ માત્રામાં પ્રવાહી પીવાનું ટાળો; ઉલટી થવાનું જોખમ ઘટાડવા માટે દર 10-15 મિનિટે નાના ઘૂંટડા ભરો.

2. આહારમાં ફેરફાર

ફૂડ પોઈઝનિંગ દરમિયાન હળવો ખોરાક લેવાનું પસંદ કરો. પાતળી મગની દાળની ખીચડી, કેળા, બાફેલા ચોખા, દલિયા (ઘઉંના ફાડાની ખીચડી) અથવા ટોસ્ટ જેવો ખોરાક લો. દૂધ અને ડેરી ઉત્પાદનો, કેફીનયુક્ત પીણાં, તળેલો ખોરાક, મસાલેદાર વાનગીઓ અને વધુ પડતા ગળ્યા જ્યુસનું સેવન ટાળો, કારણ કે આ વસ્તુઓ આંતરડામાં આથો આવવાની પ્રક્રિયા અને ખેંચાણ વધારી શકે છે.

3. ગરમી દ્વારા સ્નાયુઓને રાહત

15-20 મિનિટ સુધી પેટ પર હળવા હાથે ગરમ પાણીની થેલી (હોટ વોટર બેગ) અથવા હીટિંગ પેડ મૂકો. ગરમી આંતરડાના સ્નાયુઓને આરામ આપવામાં મદદ કરે છે, જેનાથી ખેંચાણ કે મરોડમાં તાત્કાલિક રાહત મળે છે.

4. દવાઓ અંગે મહત્વપૂર્ણ સાવચેતીઓ

ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના લોપેરામાઇડ (loperamide) જેવી દવાઓ ન લો. આ દવાઓ આંતરડાની ગતિશીલતાને અટકાવે છે, જેથી ઝેરી તત્વો અને બેક્ટેરિયા બહાર નીકળી શકતા નથી અને ચેપ વધુ ગંભીર બની શકે છે. જો તમને તીવ્ર દુખાવો કે ખેંચાણ અનુભવાય, તો એન્ટિસ્પાસ્મોડિક (ખેંચાણ ઘટાડતી) દવા લેતા પહેલા ડૉક્ટરની સલાહ લો.

ક્યારે તબીબી મદદ લેવી?

જો તમને પેટમાં તીવ્ર દુખાવો, સતત વધુ તાવ (102°F થી વધુ), મળમાં લોહી કે ચીકણો પદાર્થ (મ્યુકસ) આવવો, અથવા પેશાબ બંધ થઈ જવો જેવા લક્ષણો જણાય, તો ઘરેલું ઉપચાર બંધ કરો અને તરત જ ગેસ્ટ્રોએન્ટેરોલોજિસ્ટ અથવા નજીકના ડૉક્ટરની સલાહ લો.