મોદી ચાલીસા - શુ જીવતા લોકોની પૂજા-પાઠ અને કર્મકાન્દ કરવા યોગ્ય છે ? જાણો હિન્દુ ધર્મના નિયમ

modi chalisa

દેશમાં એવા ઘણા લોકો છે જે રાજનેતાઓ અને અભિનેતાઓને દેવી-દેવતાઓનુ સ્થાન આપીને તેમના મંદિર બનાવી રહ્યા છે અને તેમની વિધિસર પૂજા આરતી કરે છે. સચિન તેન્દુલકર, રજનીકાંત, અમિતાભ બચ્ચન, નરેન્દ્ર મોદી અને સોનિયા ગાંઘી જેવા ચર્ચિત ચેહરાઓના મંદિર બનાવવાના સમાચાર અવારનવાર સાંભળવા મળે છે.  જો કે કોઈ જીવંત કે સાધારણ મનુષ્યને ભગવાનનો દરજ્જો આપીને તેની પૂજા કરવી સનાતન અને હિન્દુધર્મની મૂળ માન્યતાઓના વિપરિત છે. ધર્મના જાણકરો મુજબ આ પ્રવૃત્તિ વૈચારિક અને માનસિક પતનને દર્શાવે છે. વર્તમાનમાં નરેન્દ મોદી ચાલીસા જેવા વિષય પણ ચર્ચામાં છે.   આવો સમજી કે વ્યક્તિ પૂજાનો આ અંઘવિશ્વાસ કેવી રીતે હિન્દુ ધર્મની મર્યાદા અને પરંપરાઓને નુકશાન પહોચાડી રહ્યો છે.  

હિન્દુ શાસ્ત્રોમાં ફક્ત દેવી, દેવતા, ભગવતી અને ભગવાનની પૂજા-ઉપાસના નુ જ વિધાન બતાવ્યુ છે. શાસ્ત્રો અનુસાર, ગુરુ, સંત અથવા પૂર્વજોની પૂજાને તામસિક પૂજા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે. વધુમાં, રાજા અથવા સામાન્ય માણસની પૂજા કરવી એ ધર્મના સિદ્ધાંતોની વિરુદ્ધ માનવામાં આવે છે. પ્રાચીન કાળથી વ્યક્તિઓ, ખાસ કરીને જીવોની પૂજા કરવાની પ્રથા પ્રચલિત હોવા છતાં, શાસ્ત્રો અનુસાર તેને હંમેશા ખોટું અને ધર્મની વિરુદ્ધ માનવામાં આવ્યું છે.

શિરડીમાં સાંઈ બાબાની પૂજાનો વિરોધ આ સંદર્ભમાં હતો. સનાતની હિન્દુઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે સાંઈ ચાલીસા, આરતી, વંદના, પૂજા વગેરે સનાતન ધર્મની ગરિમા અને છબીને કલંકિત કરવાના કાર્યો હતા. 2016 માં, શંકરાચાર્ય સ્વામી સ્વરૂપાનંદ સરસ્વતીએ સાંઈ બાબાની ભગવાન તરીકે પૂજા અને દરેક હિન્દુ મંદિરમાં તેમની મૂર્તિ સ્થાપિત કરવાનો સખત વિરોધ કર્યો હતો.

16 કલાઓ અને માનવ ચેતના  

16 કળાઓની ચેતના છે. સામાન્ય માનવીમાં 5  કળાઓ વ્યક્ત થાય છે અને સંસ્કારી અને સંસ્કારી સમાજમાં રહેતા માનવોમાં 6  કળાઓ વ્યક્ત થાય છે. 8 કળાઓથી સંપન્ન લોકોમાં ઋષિ, સંત અને મહાપુરુષો હોય છે. માનવ શરીર ૮ થી વધુ કળાઓનું તેજ સહન કરી શકતું નથી. 9  કળાઓ ધરાવવા માટે દિવ્ય શરીર જરૂરી છે. બધા દેવી-દેવતાઓમાં 10  થી 11  કળાઓ હોય છે પરંતુ શ્રી રામ ૧૨ કળાઓ ધરાવવાવાળા યોગી હતા અને શ્રી કૃષ્ણ 1 6 કળાઓ ધરાવવાવાળા હતા. તેથી, હિન્દુ ધર્મમાં 9  કળાઓ ઉપર ચેતનાની પૂજા, ભક્તિ અને આરાધનાની જોગવાઈ છે.

મૃતકોની પૂજા (જેમ કે પૂર્વજો, ભૂત, પીર ફકીર, સંત પૂજા):

"હિન્દુ ધર્મમાં, મૃતકો અને ભૂતોની પૂજાને તામસી (ખરાબ) તરીકે વર્ણવવામાં આવી છે અને વ્યક્તિને ફક્ત ભગવાનનો આશ્રય લેવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.":-

યજન્તે સાત્વિક દેવન્યાક્ષરક્ષાંસિ રાજસાહ.

પ્રેતાન્ભૂતગણાન્શ્ચાન્યે યજન્તે તમસા જનાહ- અધ્યાય 17, શ્લોક 4 (પ્રકરણ: શ્રદ્ધાત્રયવિભાગયોગ)

સાત્વિક (સદાચારી) સ્વભાવ ધરાવતા લોકો દેવતાઓની પૂજા કરે છે. રાજસી (ભોગ અને ઇચ્છાઓ) સ્વભાવ ધરાવતા લોકો યક્ષ અને રાક્ષસની પૂજા કરે છે. અને જેઓ તામસી (અજ્ઞાની, આળસુ અથવા અંધશ્રદ્ધાળુ) સ્વભાવ ધરાવતા હોય છે, તેઓ ભૂત અને પ્રેતની પૂજા કરે છે.

જે જેને પૂજે છે તે તેની જ ગતિ કે લોકમાં જાય છે  :-

યાંતિ દેવવ્રતા દેવાન્પિતૃન્યાંતિ પિતૃવ્રતા 

ભૂતાનિ યાન્તિ ભૂતેજ્યા યાન્તિ મદ્દયાજિનોડપિ મામ - અધ્યાય 09 શ્લોક 25   (અથ નવમોધ્યાયઃ- રાજવિદ્યારાજગુહ્યયોગ)

અર્થ: જે લોકો દેવતાઓની પૂજા કરે છે તેઓ દેવોને પ્રાપ્ત કરે છે, જે પૂર્વજોની પૂજા કરે છે તેઓ પૂર્વજોને પ્રાપ્ત કરે છે, જે ભૂતોની પૂજા કરે છે તેઓ ભૂતોને પ્રાપ્ત કરે છે, અને જે મારી પૂજા કરે છે તેઓ મને પ્રાપ્ત કરે છે. તેથી જ મારા ભક્તોનો પુનર્જન્મ થતો નથી.

ફક્ત પરમેશ્વર પરબ્રહ્મની પૂજા જ સર્વશ્રેષ્ઠ છે  

તમેવ શરણં ગચ્છ સર્વભાવેન ભારત 

તત્પ્રસાદાત્પરાં શાંતિ સ્થાનં પ્રાપ્સ્યસિ શાસ્વતમ || અધ્યાય 18 શ્લોક 62  (અથષ્ટાદશોધ્યાયઃ- મોક્ષસંન્યાસયોગ)

અર્થ: (હે અર્જુન!) એક પરમ આત્મા, હે ભરત (અર્જુન), તમારા બધા હૃદય, મન, બુદ્ધિ અને ભક્તિથી (કોઈ શંકા વિના) સંપૂર્ણપણે શરણાગતિ પામો. તેમની કૃપાથી જ તમે પરમ શાંતિ પ્રાપ્ત કરશો. અને તમે તે પરમ, અવિનાશી (શાશ્વત) ધામ સુધી પહોંચશો.

અભ્યાસયોગયુક્તેન ચેતસા નાન્યગામિના 

પરમ પુરુષમ દિવ્ય યાતિ પાર્થનુચિન્તયન્ ॥ - અધ્યાય 08, શ્લોક 08 (અથષ્ટમોધ્યાયઃ- અક્ષરબ્રહ્મયોગ)

અર્થ: હે પાર્થ, એ નિયમ છે કે જે વ્યક્તિ પરમ ભગવાનના ધ્યાનના અભ્યાસમાં વ્યસ્ત રહે છે, જે સતત તેમનું ધ્યાન બીજે ક્યાંય ભટકતા ન રહે તેવા મનથી કરે છે, તે પરમ પ્રકાશના રૂપમાં દિવ્ય અસ્તિત્વ, એટલે કે, પરમ ભગવાનને પ્રાપ્ત કરે છે. ॥8॥

આબ્રહ્મભુવનાલ્લોકા પુનરાવર્તિર્જુન  

મામુપેત્ય તુ કૌંન્તેય પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે ||  અધ્યાય 08, શ્લોક 16 (અથષ્ટમોધ્યાયઃ- અક્ષરબ્રહ્મયોગ)

અર્થ: હે અર્જુન, બ્રહ્મા લોક સુધીના બધા લોક વારંવાર આવતા રહે છે, પણ હે કુંતીપુત્ર, મને પ્રાપ્ત કર્યા પછી કોઈ પુનર્જન્મ થતો નથી, કારણ કે હું કાલાતીત છું, અને બ્રહ્મા અને અન્ય લોકોના આ બધા લોક ક્ષણિક છે કારણ કે તે સમય દ્વારા મર્યાદિત છે. ॥૧૬॥

ભગવાનની પૂજા વિરુદ્ધ અન્ય પૂજા:

હિન્દુ શાસ્ત્રો અનુસાર, ફક્ત એક જ ભગવાન/બ્રહ્માની પૂજા સર્વોચ્ચ છે. ગ્રહો, તારાઓ, વૃક્ષો, નદીઓ, આત્માઓ, ગુરુઓ અથવા જીવંત માનવોની પૂજા "વ્યક્તિગત પૂજા" ની શ્રેણીમાં આવે છે, જે ધર્મમાં પ્રતિબંધિત છે.

સમાધિઓ, દરગાહો અને છત્રીઓ: સંતોની સમાધિઓ અથવા રાજાઓની છત્રીઓ પર પૂજા અને આરતી કરવી, અથવા દરગાહો પર નમન કરવું, શાસ્ત્રો અનુસાર યોગ્ય નથી. આ સ્થળો શ્રદ્ધા અથવા ઇતિહાસ (સ્મારકો) ના પ્રતીકો હોઈ શકે છે, પરંતુ તે પૂજા સ્થાનો નથી.

સતી મંદિરો: સતી મંદિરો મધ્યયુગીન સમયગાળા દરમિયાન આક્રમણકારો સામે રક્ષણ મેળવવામાં મહિલાઓના બલિદાન અને બહાદુરીના સ્મારકો છે. તે આપણા ઇતિહાસના પવિત્ર પ્રતીકો છે, પરંતુ તેમને ભગવાનનો દરજ્જો આપી શકાતો નથી.

તામસિક અને તંત્રની ઉપાસના: કર્ણ-પિશાચિની, યક્ષ-યક્ષિણી, ભૂત, આત્માઓ અથવા ડાકિની-શાકિની જેવી શક્તિઓની પૂજા તંત્ર અને તામસિક શ્રેણીઓમાં આવે છે.

શાસ્ત્ર ફક્ત પરમેશ્વર ની ઉપાસનાનુ વિધાન આપે છે

ભગવદ્ ગીતા અને ઉપનિષદો અનુસાર, ભગવાન એકમાત્ર સર્વવ્યાપી, નિરાકાર અને સર્વશક્તિમાન અસ્તિત્વ છે. કોઈપણ જીવંત માનવી, ભલે ગમે તેટલો મહાન નેતા, અભિનેતા કે રાજા હોય, તે ફક્ત એક સામાન્ય પ્રાણી છે જે ત્રણ ગુણો (સત્વ, રજસ, તમસ) અને પ્રકૃતિના નિયમોને આધીન છે. નશ્વર માનવીને ભગવાનના દરજ્જા સુધી પહોંચાડવો એ ધર્મના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોની વિરુદ્ધ છે.

જીવંત વ્યક્તિની પૂજાને "વ્યક્તિ પૂજા" અને તામસિક માનવામાં આવે છે.

શાસ્ત્રો પૂજાને ત્રણ શ્રેણીઓમાં વિભાજીત કરે છે - સાત્વિક, રાજસિક અને તામસિક.

સાત્વિક: ભગવાન અને દેવતાઓની નિઃસ્વાર્થ પૂજા.

રાજસિક: સાંસારિક લાભની ઇચ્છાથી કરવામાં આવતી પૂજા.

તામસિક: અજ્ઞાનતા, અંધ ભક્તિ અથવા ભયથી કરવામાં આવતી પૂજા.

જીવંત વ્યક્તિ માટે આરતી કરવી અથવા ચાલીસા ગાવી તે અંધ ભક્તિ અને તામસિકમાં આવે છે.

ચાલીસા અને સ્તુતિનો યોગ્ય સંદર્ભ  

"ચાલીસા" અથવા "કવચ" (જેમ કે હનુમાન ચાલીસા અને દુર્ગા ચાલીસા) ફક્ત ભગવાન, અવતારો અથવા દૈવી શક્તિઓના ગુણો અને કૃપાને યાદ કરવા માટે રચવામાં આવે છે. જીવંત રાજકીય અથવા દુન્યવી વ્યક્તિના નામે ચાલીસા રચવી એ ધાર્મિક અને સાહિત્યિક બંને ધોરણોનું ઉલ્લંઘન કરે છે.

આદર અને પૂજા વચ્ચેનો તફાવત

હિન્દુ ધર્મ આપણને રાષ્ટ્રીય નાયકો, રાજાઓ, ગુરુઓ અને મહાન વ્યક્તિઓનું સન્માન અને આદર કરવાનું શીખવે છે, પરંતુ તે તેમની પૂજાને મંજૂરી આપતો નથી. તેમનો આદર કરવા અને તેમને "દેવતાઓ" સમજીને કર્મકાંડ કરવા વચ્ચે સ્પષ્ટ રેખા છે.

પીએમ મોદીનુ મૌન 

શાસ્ત્રો વિરુદ્ધની પરંપરાઓને રોકવાની પ્રાથમિક જવાબદારી તે વ્યક્તિની છે જેના નામે મંદિર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે અથવા ચાલીસા રચાઈ રહી છે. જો કોઈ મંદિર બનાવવામાં આવી રહ્યું છે અને દેશના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નામે આરતી કરવામાં આવી રહી છે અથવા ચાલીસા ગવાઈ રહી છે, તો એક જાહેર નેતા તરીકે, આ દુષ્ટ પ્રથાનો જાહેરમાં વિરોધ કરવો અને તેને બંધ કરવો એ તેમની નૈતિક ફરજ બને છે. આવી બાબતોમાં કોઈપણ ટોચના પ્રતિનિધિની મૌન મંજૂરી સનાતન પરંપરાઓ પ્રત્યેની તેમની વફાદારી પર પ્રશ્ન ઉભા કરે છે.

મોદી ચાલીસા 

જય નરેન્દ્ર ગ્યાન ગુન સાગર । 

જય મોદી તિહું લોક ઉજાગર ।। 

રાષ્ટ્રદૂત અતુલિત બલધામા । 

દામોદર પુત્ર નરેન્દર નામા ।। 

તમુ ઉપકાર રાષ્ટ્ર પર કીન્હા ।

 કચ્છ સંવારિ સ્વર્ગ સમ કીન્હા।। 

માયા, મુલાયમ થર થર કાંપૈં । 

કોંગ્રેસ કો ચિંતા વ્યાપૈ ।। 

નાસહિ સપા મિટૈં બસપાઈ । 

ખિલૈ કમલ ફૂલૈં ભજપાઈ ।। 

સાધુ સંત કે તુમ રખબારે । 

અસુર નિકંદન રાષ્ટ્રદુલારે ।। 

સંત રસાયન તુમ્હરે પાસા । 

સદા રહહુ ભારત કે દાસા।। 

ભારત વિશ્વગુરુ બન જાવૈ। 

જબ મોદી દિલ્લી મૈં આવે ।। 

ચીન પાક દોઉ નિકટ ન આવે । 

જબ મોદી કો નામ સુનાવૈ ।। ના

સહિં દુષ્ટઔર અપરાધા । 

ભ્રષ્ટાચાર મિટાવહિં બાધા ।।

 કરહિ વિકાસ સ્વર્ગ સમ સુંદર । 

બનહિ રામ કો સુંદર મંદિર ।। 

અસુર નિવારિ સુરન્હ કૌ થાપૈં । 

રાહુલ સોનિયા કબહું ન વ્યાપૈ।। 

મોદી મંત્ર એક સમ જાના। કરહિ 

વિકાસ રાષ્ટ્ર સન્માના।। 

ભારત રાષ્ટ્ર પરાક્રમશાલી। 

હોહિ સિદ્ધ યહ શંશય નાહી।। જય મોદી।। 

કપિલ ત્યાગી કે ફેસબુક વોલ પરથી સાભાર