Divaso 2026- દિવાસાનું ધાર્મિક મહત્વ

દિવાસો: ગુજરાતનો પરંપરાગત તહેવાર, જાણો ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ

દિવાસો અષાઢ મહિનાની અમાસના દિવસે ગુજરાતમાં ઉજવાતો મહત્વપૂર્ણ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક તહેવાર છે. તેને ઘણી જગ્યાએ ‘હરિયાળી અમાસ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર પ્રકૃતિ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો અવસર છે. સાથે જ, દિવાસો બાદ શ્રાવણ મહિનાની શરૂઆત અને તહેવારોની હારમાળાનો પ્રારંભ થતો હોવાથી તેનું વિશેષ મહત્વ છે.

દિવાસોનો અર્થ શું છે?

‘દિવાસો’નો અર્થ ‘સો પર્વનો વાસો’ એવો માનવામાં આવે છે. લોકમાન્યતા મુજબ દિવાસો બાદ આવતા લગભગ 100 દિવસો સુધી ગુજરાતમાં વિવિધ ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક તહેવારોની ઉજવણીનો માહોલ રહે છે. તેથી દિવાસોને આવનારા તહેવારોની શરૂઆતનું પ્રતીક પણ માનવામાં આવે છે.

દિવાસોનું ધાર્મિક મહત્વ

હિંદુ સંસ્કૃતિમાં દિવાસોના દિવસે પૂજા, વ્રત અને ધાર્મિક વિધિઓનું વિશેષ મહત્વ છે.

દીપ પૂજા: દિવાસોને ‘દીપ અમાસ’ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે ઘરમાં દીવા પ્રગટાવીને દીપની પૂજા કરવામાં આવે છે.

એવરત-જીવરત વ્રત: સૌભાગ્યવતી મહિલાઓ પરિવારની સુખ-સમૃદ્ધિ અને સુખાકારી માટે આ દિવસે વ્રત રાખે છે.

દશામા વ્રત: ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં દિવાસાના દિવસથી દશામાના દસ દિવસીય વ્રતની શરૂઆત થાય છે.

પ્રકૃતિ અને ખેતી સાથેનો સંબંધ

દિવાસો માત્ર ધાર્મિક તહેવાર નથી, પરંતુ પ્રકૃતિ અને ખેતી સાથે પણ ઊંડો સંબંધ ધરાવે છે. આ સમય દરમિયાન ચોમાસું પૂરજોશમાં હોય છે અને ખેતરોમાં હરિયાળી છવાઈ જાય છે. ખેડૂતો સારા વરસાદ અને સારા પાક માટે પ્રકૃતિ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરે છે અને સમૃદ્ધિની પ્રાર્થના કરે છે.

કેવી રીતે ઉજવવામાં આવે છે દિવાસો?

ગુજરાતના ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં દિવાસોની પરંપરાગત રીતે ઉજવણી કરવામાં આવે છે. લોકો ભેગા મળી ભજન-કીર્તન કરે છે, ધાર્મિક વિધિઓમાં ભાગ લે છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં રાસ-ગરબા સહિતની લોકપરંપરાઓ પણ જોવા મળે છે.

ઉપસંહાર

દિવાસો ગુજરાતની સમૃદ્ધ લોકપરંપરા, ધાર્મિક આસ્થા અને પ્રકૃતિપ્રેમનું સુંદર પ્રતીક છે. આ તહેવાર પ્રકાશ, સુખ-સમૃદ્ધિ અને પ્રકૃતિ પ્રત્યે આભાર વ્યક્ત કરવાનો સંદેશ આપે છે. સાથે જ, દિવાસો બાદ શરૂ થતી તહેવારોની હારમાળા ગુજરાતના લોકોમાં નવી ખુશી અને ઉત્સાહ ભરે છે