Publish Date: Fri, 14 Aug 2026 (10:48 IST)
Updated Date: Fri, 14 Aug 2026 (11:11 IST)
ગુજરાત રાજ્ય શાળા સંચાલક મંડળે રાજ્યના શિક્ષણમંત્રીને લેખિત રજૂઆત કરીને ધોરણ 1 થી 10 માં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ માટે શાળા પરિસરમાં મોબાઇલ ફોનના ઉપયોગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાની માગણી કરી છે. મંડળનું માનવું છે કે મોબાઇલનો અતિશય અને અનિયંત્રિત ઉપયોગ વિદ્યાર્થીઓના અભ્યાસ, વર્ગખંડની શિસ્ત અને સમગ્ર શૈક્ષણિક વાતાવરણ પર વિપરીત અસર પહોંચાડી રહ્યો છે.
અભ્યાસમાંથી ભટકતું ધ્યાન અને ઘટતી એકાગ્રતા
રજૂઆતમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં બાળકોમાં મોબાઇલનો વપરાશ ખૂબ ઝડપથી વધ્યો છે. આ કારણોસર વિદ્યાર્થીઓનું ધ્યાન અભ્યાસમાંથી ભટકી રહ્યું છે અને તેમની એકાગ્રતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. અભ્યાસ પ્રત્યે રસ ઓછો થતાં શિક્ષણની ગુણવત્તા પર પણ અસર પડી રહી છે, જેથી શાળા સ્તરે મોબાઇલના ઉપયોગ માટે કડક નિયમો ઘડવા અત્યંત જરૂરી બન્યા છે.
2010 ના સરકારી પરિપત્રના કડક અમલીકરણની માંગ
શાળા સંચાલક મંડળે પોતાની રજૂઆતમાં વર્ષ 2010 માં રાજ્ય સરકાર દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા પરિપત્રનો ઉલ્લેખ કર્યો છે. આ પરિપત્રમાં શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા મોબાઇલ ફોનના ઉપયોગ અંગે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા આપવામાં આવી હતી. મંડળે માગ કરી છે કે આ પરિપત્રનું રાજ્યની તમામ શાળાઓમાં એકસમાન અને કડક રીતે પાલન કરાવવામાં આવે, જેથી સમગ્ર રાજ્યમાં એકસરખી શિસ્ત જળવાઈ રહે.
નાના બાળકોના માનસિક અને સામાજિક વિકાસ પર અસર
મંડળે ખાસ કરીને ધોરણ 1 થી 10 સુધીના વિદ્યાર્થીઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. તેમના મતે આ ઉંમરના બાળકો માટે મોબાઇલનો અનિયંત્રિત ઉપયોગ માત્ર તેમના અભ્યાસને જ નહીં, પરંતુ તેમના માનસિક અને સામાજિક વિકાસને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેથી શાળા કેમ્પસની અંદર આ વયના વિદ્યાર્થીઓ માટે મોબાઇલ ઉપયોગ પર કડક નિયંત્રણો મૂકવા જરૂરી છે.
શૈક્ષણિક હેતુઓ માટે અલગથી સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકાની જરૂરિયાત
રજૂઆતમાં એ વાતની પણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે સંપૂર્ણ પ્રતિબંધની સાથે જ્યાં શૈક્ષણિક હેતુ, ઓનલાઇન અભ્યાસ કે ડિજિટલ લર્નિંગ માટે મોબાઇલ જરૂરી હોય, ત્યાં તેના માટે અલગથી નિયમબદ્ધ વ્યવસ્થા બનાવવી જોઈએ. આજના સમયમાં ટેકનોલોજીની જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને
શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિઓ માટે સ્પષ્ટ અને નિયંત્રિત માર્ગદર્શિકા તૈયાર કરવાની માગ પણ સામેલ કરાઈ છે.
શૈક્ષણિક વાતાવરણમાં સુધારો અને સરકારના નિર્ણય પર નજર
સંચાલક મંડળનું માનવું છે કે આ નિયમો લાગુ થવાથી વિદ્યાર્થીઓનો બિનજરૂરી મોબાઇલ વપરાશ ઘટશે અને તેઓ અભ્યાસ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકશે. તેનાથી શાળાઓમાં શિસ્ત અને શૈક્ષણિક વાતાવરણ વધુ મજબૂત બનશે. હાલમાં આ રજૂઆત બાદ શિક્ષણ વિભાગ શાળાઓમાં મોબાઇલ અંગે નવા નિયમો કે માર્ગદર્શિકા જાહેર કરે છે કે કેમ તેના પર સૌનું ધ્યાન ટકેલું છે.