Publish Date: Tue, 13 Oct 2026 (17:28 IST)
Updated Date: Tue, 13 Oct 2026 (17:32 IST)
Devi Kushmanda -આદિશક્તિ દુર્ગાનું ચોથું સ્વરૂપ એટલે શ્રી કૂષ્માંડા. પોતના ઉદરમાંથી બ્રહ્માંડને ઉત્પન્ન કરવાને કારણે તેમને કુષ્માંડા દેવીના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. કુષ્માંડા દેવીના પૂજનથી અનાહત ચક્ર જાગૃતિની સિધ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે.
શ્રી કુષ્માંડાની ઉપાસના આદિશક્તિ દુર્ગાનું ચોથું સ્વરૂપ એટલે શ્રી કૂષ્માંડા. પોતના ઉદરમાંથી બ્રહ્માંડને ઉત્પન્ન કરવાને કારણે તેમને કુષ્માંડા દેવીના નામથી ઓળખવામાં આવે છે. કુષ્માંડા દેવીના પૂજનથી અનાહત ચક્ર જાગૃતિની સિધ્ધિઓ પ્રાપ્ત થાય છે. શ્રી કુષ્માંડાની ઉપાસના કરવાથી બધા જ રોગો અને કષ્ટો નાશ પામે છે. આમની ભક્તિથી આયુષ્ય, બળ અને આરોગ્યની વૃધ્ધી થાય છે.
શું પ્રસાદ આપવો:
માતા ભગવતીએ ચોથા નોરતે માલપુઆના નૈવેદ્યને ચઢાવવું જોઈએ અને પછી બ્રાહ્મણને આપવું જોઈએ. કે અનન્ય દાનથી દરેક પ્રકારની વિઘ્ન દૂર થાય છે.
મંત્ર: યા દેવી સર્વભૂતેષુ સૃષ્ટિ રૂપેણની સંસ્થા
નમસ્તાસાય નમસ્તાસ્ય નમસ્તાસાય નમો નમ:।
અર્થ: હે માતા! અંબે, કુશમંડા તરીકે જાણીતા છે, દરેક જગ્યાએ બેઠેલા છે, હું તમને ફરીથી અને ફરીથી વંદન કરું છું. અથવા હું તમને વારંવાર સલામ કરું છું. હે માતા, મને
બધા પાપોથી મુક્તિ આપો.
ઇંડાને કારણે ધીમી, હળવા હાસ્યને કારણે તે કુષ્માન્દા દેવી તરીકે પૂજાય છે. સંસ્કૃત ભાષામાં કુષ્માનડાને કુમ્હાર કહેવામાં આવે છે. બલિદાન વચ્ચે, કચરાનો બલિદાન તેમને સૌથી વધુ પ્રિય છે. આ કારણોસર, માતાને કુષ્મંડ (કુશમંડા) પણ કહેવામાં આવે છે.
કુષ્માંડા માતાની આરતી
કૂષ્માંડા જય જગ સુખદાની।
મુઝ પર દયા કરો મહારાની॥
પિગંલા જ્વાલામુખી નિરાલી।
શાકંબરી માઁ ભોલી ભાલી॥
લાખોં નામ નિરાલે તેરે।
ભક્ત કઈ મતવાલે તેરે॥
ભીમા પર્વત પર હૈ ડેરા।
સ્વીકારો પ્રણામ યે મેરા॥
સબકી સુનતી હો જગદંબે।
સુખ પહુઁચતી હો માઁ અંબે॥
તેરે દર્શન કા મૈં પ્યાસા।
પૂર્ણ કર દો મેરી આશા॥
માઁ કે મન મેં મમતા ભારી।
ક્યોં ના સુનેગી અરજ હમારી॥
તેરે દર પર કિયા હૈ ડેરા।
દૂર કરો માઁ સંકટ મેરા॥
