ભારત અંતરિક્ષમાં મોકલશે સૌથી વધુ શક્તિશાળી 'આંખ', ISRO લૉંચ કરવા જઈ રહ્યુ છે GSLV-F17 મિશન, જાણો શુ છે આનો ઉદ્દેશ્ય ?

ISRO Satellite Launch

ભારત ફરી એકવાર અવકાશમાંથી પૃથ્વીનું નિરીક્ષણ કરવાની ક્ષમતાને મજબૂત બનાવવા જઈ રહ્યું છે. ISROનું GSLV-F17 મિશન, જે EOS-05 પૃથ્વી નિરીક્ષણ ઉપગ્રહને વહન કરશે, 4 સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે 2.55 વાગ્યે આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટાથી પ્રક્ષેપણ કરશે. આ મિશન ફક્ત બીજું ઉપગ્રહ પ્રક્ષેપણ નથી પરંતુ ભારતના પૃથ્વી નિરીક્ષણ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને વ્યૂહાત્મક દેખરેખ ક્ષમતાઓ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે. આ પ્રક્ષેપણ ભારતને આકાશમાંથી વ્યૂહાત્મક દેખરેખની શક્તિ આપશે. EOS-5 ઉપગ્રહ ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી આધુનિક અને શક્તિશાળી 'આકાશમાં આંખ' હશે.

આ લોંચના શું ફાયદા થશે?

EOS-05 ને જીઓસિંક્રોનસ ભ્રમણકક્ષામાં મૂકવામાં આવશે. આશરે 36,000 કિલોમીટરની ઊંચાઈથી, તે વિશાળ ભૌગોલિક વિસ્તારનું સતત નિરીક્ષણ પૂરું પાડશે. તેની સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા તેની ઉચ્ચ-આવર્તન ઇમેજિંગ છે. પસંદ કરેલા વિસ્તારોની છબીઓ લગભગ દર પાંચ મિનિટે ઉપલબ્ધ થવાની અપેક્ષા છે, અને વિશાળ ભારતીય ક્ષેત્રનું કવરેજ લગભગ દર 30 મિનિટે શક્ય છે. આ પૂર, ચક્રવાત, જંગલની આગ, કૃષિ અને પર્યાવરણીય ફેરફારોનું નિરીક્ષણ કરવામાં મદદ કરી શકે છે. ઉપગ્રહ છબીઓ પાક આરોગ્ય અને વનસ્પતિ આરોગ્ય જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ ઉપયોગી થશે. નોંધનીય છે કે ISRO અવકાશમાં સતત નવા રેકોર્ડ બનાવી રહ્યું છે.

વ્યૂહાત્મક આયોજનમાં ઉપયોગ કરી શકાય છે

એ નોંધનીય છે કે EOS-05 નું મહત્વ નાગરિક એપ્લિકેશનો સુધી મર્યાદિત નથી. સરકારી દસ્તાવેજો તેને વ્યૂહાત્મક વપરાશકર્તાઓ માટે પૃથ્વી નિરીક્ષણ ઉપગ્રહ તરીકે પણ સૂચિબદ્ધ કરે છે. સતત છબીઓ સરહદી વિસ્તારો, મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓ અને દરિયાઇ વિસ્તારોમાં બદલાતી પ્રવૃત્તિઓનું નિરીક્ષણ મજબૂત બનાવી શકે છે અને પરિસ્થિતિની વ્યાપક સમજ પ્રદાન કરી શકે છે. તેનો ઉપયોગ અન્ય ઉપગ્રહો, જમીન-આધારિત દેખરેખ અને ગુપ્ત માહિતી સાથે જોડીને વ્યૂહાત્મક આયોજનમાં કરી શકાય છે.

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ

EOS-05 મુખ્યત્વે પૃથ્વી નિરીક્ષણ ઉપગ્રહ છે, પરંતુ તેની સતત દેખરેખ ક્ષમતા તેને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ અવકાશ સંપત્તિ બનાવે છે. GSLV-F17 સાથે, ભારત ફક્ત અવકાશમાં ઉપગ્રહ મોકલી રહ્યું નથી. તે અવલોકન, અનુભૂતિ અને ઝડપથી પ્રતિક્રિયા આપવાની તેની ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે EOS-05 ને ભારતનું નવું 'આકાશમાં આંખ' કહેવામાં આવી રહ્યું છે.