હરસ (પાઈલ્સ) કેટલા પ્રકારનાં હોય છે અને કેવી સ્થિતિમાં રહેશે જીવનું જોખમ ?

હરસ (પાઈલ્સ) એ એવી સ્થિતિ છે જેમાં ગુદા અને ગુદામાર્ગની નસો સુજી જાય છે અથવા ફૂલી જાય છે. તે હવે એક સામાન્ય સમસ્યા છે, પરંતુ તેના લક્ષણોને અવગણવા જોઈએ નહીં. હરસમાં તીવ્ર દુખાવો થાય છે, અને ક્યારેક સોજો આવવાને કારણે રક્તસ્ત્રાવ પણ થાય છે. વહેલી તકે સારવાર લેવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે, નહીં તો સમસ્યા વધુ ખરાબ થઈ શકે છે. ઘણા લોકોનો એક પ્રશ્ન એ છે કે હરસના કેટલા પ્રકારો અસ્તિત્વમાં છે, અને શું તેનાથી મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે. નિષ્ણાત હરસના મુખ્ય પ્રકારો સમજાવે છે અને શું તે મૃત્યુ તરફ દોરી શકે છે ? આવો જાણીએ 

1. આંતરિક હરસ (પાઈલ્સ)

તે ગુદામાર્ગની અંદર થાય છે અને સામાન્ય રીતે શરૂઆતના તબક્કામાં પીડારહિત હોય છે. મળત્યાગ દરમિયાન રક્તસ્ત્રાવ એ મુખ્ય લક્ષણ છે. આંતરિક હરસને સામાન્ય રીતે ચાર ગ્રેડમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. ગ્રેડ 1 માં, હરસ અંદર રહે છે; ગ્રેડ 2 માં, તે મળત્યાગ દરમિયાન બહાર આવે છે અને પોતાની મેળે પાછું જાય છે. ગ્રેડ ૩ માં, તેને મેન્યુઅલી દાખલ કરવાની જરૂર છે; ગ્રેડ 4 માં, તે બહાર રહે છે અને પાછું અંદર જતું નથી.

2. બાહ્ય હરસ (પાઈલ્સ)

તે ગુદાની બહાર ત્વચાની નીચે થાય છે. તે સોજો, પીડાદાયક અથવા ગાંઠ જેવું અનુભવી શકો છે. જો લોહી ગંઠાઈ જાય છે, તો તેને થ્રોમ્બોઝ્ડ બાહ્ય હરસ કહેવામાં આવે છે, જે અચાનક, તીવ્ર પીડા અને સોજો લાવી શકે છે.

શું હરસ જીવલેણ હોઈ શકે છે?

સાદા હરસ (પાઈલ્સ) સામાન્ય રીતે જીવલેણ નથી. જો કે, લાંબા સમય સુધી અથવા વારંવાર રક્તસ્ત્રાવ રક્ત નુકશાનનું કારણ બની શકે છે. દુર્લભ કિસ્સાઓમાં, વધુ પડતું અને સતત રક્તસ્ત્રાવ ગંભીર હોઈ શકે છે. સૌથી અગત્યનું, મળમાં રક્તસ્ત્રાવ હંમેશા હરસને કારણે થતો નથી. ગુદા ફિશર, પોલિપ્સ, આંતરડાની બળતરા અને ખાસ કરીને કોલોરેક્ટલ કેન્સરને કારણે પણ રક્તસ્ત્રાવ થઈ શકે છે. તેથી, જો તમને પહેલી વાર રક્તસ્ત્રાવ, સતત રક્તસ્ત્રાવ, વજન ઘટવું, આંતરડાની આદતોમાં ફેરફાર અથવા એનિમિયા જેવા લક્ષણોનો અનુભવ થાય, તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે. કબજિયાત, મળત્યાગ માટે તાણ, લાંબા સમય સુધી શૌચાલયમાં બેસવું અને ઓછા ફાઇબરવાળા ખોરાકથી હરસનું જોખમ વધી શકે છે. આને રોકવા માટે, પૂરતું પાણી પીવું, ફાઇબરયુક્ત ખોરાકનું સેવન કરવું, નિયમિત કસરત કરવી અને કબજિયાતથી રાહત મેળવવી એ તેના નિવારણમાં મહત્વપૂર્ણ છે.