Publish Date: Thu, 05 Nov 2026 (16:29 IST)
Updated Date: Thu, 05 Nov 2026 (16:29 IST)
Dhanteras 2026 na achuk upay: ધનતેરસ શુક્રવાર, 6 નવેમ્બર, 2026 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. ધનતેરસ (ધનત્રયોદશી) નો પવિત્ર તહેવાર ફક્ત સોનું, ચાંદી કે વાસણો ખરીદવા પૂરતો મર્યાદિત નથી; તે પરિવારની સલામતી, સારા સ્વાસ્થ્ય અને લાંબા આયુષ્ય માટે રક્ષણાત્મક કવચ તરીકે પણ કામ કરે છે. પૌરાણિક ગ્રંથો અનુસાર, ધનતેરસની સાંજે યમરાજને સમર્પિત દીવો પ્રગટાવવાથી અકાળ મૃત્યુનો ભય કાયમ માટે દૂર થાય છે.
1. યમદીપ (યમરાજનો ચાર મુખવાળો દીવો)
આ ધનતેરસનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને આવશ્યક વિધિ છે, જે કૌટુંબિક મુશ્કેલીઓ ટાળવા માટે કરવામાં આવે છે:
યોગ્ય સમય: ધનતેરસની સાંજે, પરિવારના બધા સભ્યો ઘરે પાછા ફર્યા પછી અને ખાધા પછી, તેને સૂતા પહેલા પ્રગટાવવામાં આવે છે.
દીપમ બનાવવું: લોટમાંથી બનેલો ચાર મુખવાળો (ચાર મુખવાળો) દીવો લો. તેને સરસવના તેલથી ભરો અને ચારેય વાટ પ્રગટાવો.
દિશાઓ અને નિયમો: પરિવારના વૃદ્ધ સભ્યએ આ દીવો મુખ્ય પ્રવેશદ્વારની બહાર (અથવા આંગણામાં) દક્ષિણ તરફ મુખ રાખીને મૂકવો જોઈએ.
ધાર્મિક લાભ: આ દીવો દાન ભગવાન યમને પ્રસન્ન કરે છે, સમગ્ર પરિવારને અકાળ મૃત્યુ અને દુર્ભાગ્યથી બચાવે છે.
2. ઘરમાં 13 દીવાઓ પ્રગટાવવા
યમદીપ ઉપરાંત, ધનતેરસની રાત્રે ઘરમાં 13 દીવા પ્રગટાવવા માટે એક ખાસ શાસ્ત્રોક્ત વિધિ છે:
સંખ્યા અને પ્રગટાવવું: ઘરની અંદર અને બહાર કુલ 13 દીવા પ્રગટાવો.
મહત્વપૂર્ણ સ્થાનો: મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર, તુલસીના છોડ, પીવાના પાણીના સ્થાન (જળ સ્થાન), રસોડામાં અને પ્રાર્થના ખંડમાં દીવા મૂકવાનું ભૂલશો નહીં.
અસરો: આ દૈવી પ્રકાશ ઘરમાંથી નકારાત્મક ઉર્જા અને દુષ્ટ શક્તિઓને તાત્કાલિક દૂર કરે છે.
3. ધાણાનો ઉપાય:
ધનતેરસ પર ધાણાના બીજ ખરીદો અને તેને દેવી લક્ષ્મી અને ભગવાન ધનવંતરીને અર્પણ કરો. પૂજા પછી, લાલ કે પીળા કપડામાં થોડા ધાણાના બીજ બાંધીને તમારી તિજોરીમાં રાખો. આ સમૃદ્ધિ લાવે છે અને નાણાકીય નુકસાન અટકાવે છે.
4. નવી સાવરણીનો ઉપાય :
આ દિવસે નવી સાવરણી ખરીદો અને તેની પૂજા કરો. એવું માનવામાં આવે છે કે સાવરણી ઘરમાંથી ગરીબી અને નકારાત્મકતા દૂર કરે છે. નવા સાવરણી પર સફેદ દોરો બાંધવો પણ શુભ માનવામાં આવે છે.
5 . પીળી કોળી અને હળદરનો ઉપાય:
પીળા કે લાલ કપડામાં પીળી કોળી અને હળદરની પોટલી બનાવો અને તેને તમારા તિજોરી અથવા પૈસા સંગ્રહ વિસ્તારમાં મૂકો. આનાથી દેવી લક્ષ્મીનો આશીર્વાદ મળશે.
6 . કુબેર મંત્રનો જાપ કરવો:
પૂજા દરમિયાન, ભગવાન કુબેર અને દેવી લક્ષ્મીની સામે ધૂપ અને દીવો પ્રગટાવો અને આ મંત્રનો જાપ કરો: "ઓમ યક્ષાય કુબેરાય વૈશ્રવણાય ધન-ધન્ય અધિપતયે ધન-ધન્ય સમૃદ્ધિ મે દેહી દપય દપય સ્વાહા."
7 . સ્વાસ્થ્યના દેવતા ધન્વંતરિની પૂજા
ધનતેરસ એ આયુર્વેદ અને સ્વાસ્થ્યના સ્વામી ભગવાન ધન્વંતરિના પ્રગટ થવાનો પવિત્ર દિવસ છે.
પૂજા પ્રક્રિયા: શુભ સાંજના સમયે ભગવાન ધન્વંતરિની ષોડશોપચાર પૂજા કરો.
દૈવી મંત્ર: બીમારીથી મુક્તિ અને સ્વસ્થ પરિવાર માટે "ઓમ ધન્વંતર્યે નમઃ" મંત્રનો જાપ કરો.
પ્રાર્થના: સમગ્ર પરિવાર માટે સ્વાસ્થ્ય અને દીર્ધાયુષ્યના આશીર્વાદ માટે તેમની પાસે પ્રાર્થના કરો.
8. તુલસીના છોડ પાસે ઘીનો દીવો અર્પણ કરો
તુલસીને દેવી લક્ષ્મીનું પ્રતીક અને સકારાત્મક ઉર્જાનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે.
ઉપાય: ધનતેરસની સાંજે, તુલસીના છોડ પાસે શુદ્ધ ગાયના ઘીનો દીવો પ્રગટાવો.
ફાયદા: આમ કરવાથી ઘરમાં કાયમી સુખ અને સમૃદ્ધિ આવે છે અને સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ દૂર થાય છે.
9. યમરાજ અને રાજા હેમાની વાર્તા સાંભળવાથી
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસે યમ કથા સાંભળવાનું વિશેષ મહત્વ છે.
કથા પાઠ: સાંજની પ્રાર્થના પછી, પરિવારના બધા સભ્યોએ સાથે બેસીને યમરાજ અને રાજા હેમાના પુત્રની પૌરાણિક કથાનું પાઠ કરવું જોઈએ અથવા સાંભળવું જોઈએ.
સુરક્ષા વર્તુળ: જે લોકો દીવો ચઢાવે છે અને યોગ્ય રીતે વાર્તા સાંભળે છે તેઓ ક્યારેય યમરાજના ક્રોધ અથવા અકાળ મૃત્યુથી ડરતા નથી.
10. મીઠાનો ઉપાય:
ધનતેરસ પર નવું મીઠાનું પેકેટ ખરીદો. ઘર સાફ કરતી વખતે અથવા ઘરના ખૂણામાં વાટકીમાં મીઠું મૂકતી વખતે પાણીમાં થોડું સિંધવ મીઠું ઉમેરવાથી નકારાત્મક ઉર્જા દૂર થાય છે.