Dharma Sangrah

Select Your Language

Notifications

webdunia
webdunia
webdunia
webdunia

Yogini Ekadashi 2025 - યોગિની એકાદશીનું મહત્વ અને વ્રત કથા

Yogini Ekadashi 2025 Kyare che
એકાદશી દર મહિનામાં બે વાર આવે છે. એક પૂર્ણિમા પછી અને બીજી અમાવાસ્યા પછી. પૂર્ણિમા પછી આવતી એકાદશીને કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશી અને અમાવસ્યા પછી આવતી એકાદશીને શુક્લ પક્ષની એકાદશી કહેવામાં આવે છે. આ વર્ષે યોગિની એકાદશી વ્રત 21 જૂન 2025 ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. એકાદશીમાં ભગવાન વિષ્ણુ માટે વ્રત રાખવા અને તેમની પૂજા કરવાનો નિયમ છે. કહેવાય છે કે જે વ્યક્તિ યોગિની એકાદશીનું વ્રત કરે છે તેને હજારો બ્રાહ્મણોને ખવડાવવા સમાન ફળ મળે છે અને પાપોમાંથી પણ મુક્તિ મળે છે.
 
યોગિની એકાદશીનુ મહત્વ - યોગિની એકાદશીનુ હિન્દુ ધર્મમાં ખૂબ મહત્વ છે. આ દિવસે સુષ્ટિના પાલનહાર શ્રી હરિ વિષ્ણુની પૂજાનુ વિધાન છે. એવી માન્યતા છે કે યોગિની એકાદશીનુ વ્રત કરવાથી વ્રતીને બધા પાપોથી મુક્તિ મળી જાય છે. સાથે જ તે આ લોકના સુખ ભોગવતા સ્વર્ગની પ્રાપ્તિ કરે છે. પૌરાણિક માન્યતાઓ મુજબ યોગિની એકાદશીનુ વ્રત કરવાથી 28 હજાર બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવાનુ પુણ્ય મળે છે. 
 
યોગિની એકાદશી વ્રતકથા 
 
જેઠ માસના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશી તિથિ યોગિની એકાદશી તરીકે ઓળખાય છે. શાસ્ત્રોમાં વર્ષની 24 એકાદશીઓનું અલગ-અલગ મહત્વ જણાવવામાં આવ્યું છે. યોગિની એકાદશી વિશે એવું કહેવામાં આવે છે કે આ એકાદશી વ્યક્તિના તમામ પાપોનો નાશ કરે છે. આ એકાદશીનું યોગ્ય વ્રત   રાખવાથી વ્યક્તિ પૃથ્વીલોકના તમામ સુખો ભોગવે છે અને મૃત્યુ પછી પરલોકમાં પણ મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે.  જો તમે યોગિની એકાદશીનું વ્રત ન રાખી શકો તો નારાયણની વિધિવત પૂજા કરો અને ઓછામાં ઓછી યોગિની એકાદશીની વ્રત કથા વાંચો કે સાંભળો. કહેવાય છે કે આ એકાદશીના ઉપવાસની કથા વાંચવાથી કે સાંભળવાથી 88 હજાર બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવવાનું પુણ્ય મળે છે. અહીં જાણો યોગિની એકાદશીના વ્રતની કથા.
 
યોગિની એકાદશી વ્રત કથા
 
એક વખત મહાભારત કાળમાં ધર્મરાજા યુધિષ્ઠિરે ભગવાન શ્રી કૃષ્ણને કહ્યું કે હે ત્રિલોકીનાથ! મેં જ્યેષ્ઠ માસના શુક્લ પક્ષની નિર્જલા એકાદશીની કથા સાંભળી છે, હવે કૃપા કરીને જેઠ માસના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશીની કથા સંભળાવો અને તેનું મહત્વ કહો. ત્યારે શ્રી કૃષ્ણ બોલ્યા કે હે ધર્મરાજા, જેઠ માસના કૃષ્ણ પક્ષની એકાદશીને યોગિની એકાદશી કહે છે. આ એકાદશીથી વ્યક્તિના તમામ પાપોનો અંત આવે છે. આ એકાદશી વ્યક્તિને આ જીવનમાં તમામ સુખ આપે છે, તેમજ મૃત્યુ પછીના જીવનમાં મોક્ષ આપે છે.
 
દંતકથા અનુસાર, એક વખત અલકાપુરી નામના ગામમાં કુબેર નામના રાજાનું શાસન હતું. તે શિવનો ભક્ત હતો અને તેની હેમમાળી નામનો સેવક હતી. હેમમાળી દરરોજ રાજાની પૂજા માટે ફૂલ લાવતો. પણ હેમમાળી કામુક સ્વભાવનો હતો. એક દિવસ તેની પત્ની વિશાલાક્ષીને માનસરોવરમાં સ્નાન કરતી જોઈને તે કામુક થઈ ગયો અને તેની સાથે આનંદ માણવા લાગ્યો. આ દરમિયાન બપોર થઈ ગઈ હતી અને તે પૂજા માટે ફૂલ લેવાનું ભૂલી ગયો હતો. બપોર સુધી રાહ જોયા પછી રાજા ગુસ્સે થયો અને બીજા નોકરોને હેમમાળીને શોધવા કહ્યું. જ્યારે નોકરોએ હેમમાળીને તેની પત્ની સાથે મસ્તી કરતા જોયો ત્યારે તેઓએ રાજાને જાણ કરી.
 
આ પછી રાજાએ તેને હાજર રહેવાનો આદેશ આપ્યો. હેમમાળી રાજાની સામે હાજર થઈ ત્યારે રાજાએ તેને શ્રાપ આપ્યો કે તેં વાસનાને લીધે મારા શિવનું અપમાન કર્યું છે, હવે તું સ્ત્રીનો વિયોગ ભોગવશે અને મૃત્યુલોકમાં કોળીયો બનીને જીવશે. કુબેરના પ્રભાવથી હેમમાળીનું જીવન નરક બની ગયું. લાંબા સમય સુધી કષ્ટ સહન કર્યા પછી એક દિવસ તે માર્કંડેય ઋષિના આશ્રમમાં પહોંચ્યો.
 
હેમમાળી તેમને પ્રણામ કરીને પગે પડ્યો. ત્યારે માર્કંડેય ઋષિએ તેમને પૂછ્યું કે આખરે તેં એવું શું કર્યું છે કે તને આ પીડા સહન કરવી પડી છે. પછી તેણે કહ્યું કે પત્નીના સહવાસના આનંદમાં ફસાઈ જવાથી મેં શિવનું અપમાન કર્યું. તેથી જ આજે હું આ સજા ભોગવી રહ્યો છું. હેમમાળીએ ઋષિને કહ્યું કે કૃપા કરીને મને આ મુશ્કેલીમાંથી બહાર નીકળવાનો માર્ગ જણાવો.
 
ત્યારે માર્કંડેય ઋષિએ કહ્યું કે તમે જેઠ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની યોગિની એકાદશીનું વ્રત રાખો, તેનાથી તમારા બધા પાપો નાશ પામશે. મહર્ષિની વાત સાંભળીને હેમમાળી ખૂબ જ પ્રસન્ન થયો અને યોગિની એકાદશીનું વ્રત વિધિપૂર્વક કરવા લાગ્યો.  વ્રતની અસરથી તેના તમામ પાપ ધોવાય ગયા અને તે પોતાના જૂના સ્વરૂપમાં પાછો આવી ગયો અને પોતાની પત્ની સાથે સુખેથી રહેવા લાગ્યો.
 
યોગિની એકાદશી શુભ મુહુર્ત 
એકાદશી તિથિ શરૂ - 21 જૂનના રોજ સવારે 7:18 વાગે
એકાદશી તિથિ સમાપ્ત - 22 જૂન સવારે 4:27 વાગે  
યોગિની એકાદશી તિથિ 21 જૂનના રોજ ઉજવાશે 
 
યોગિની એકાદશી 2025 વ્રત પારણ 
એકાદશી તિથિનુ વ્રત પારણ દ્વાદશી પર કરવુ  જોઈએ. વ્રત પારણનો સમય બપોરે 1:47 થી 4:35 સુધીનો છે 

Share this Story:

Follow Webdunia gujarati

આગળનો લેખ

Gupt Navratri: 10 મહાવિદ્યાઓ કઈ છે જેની ગુપ્ત નવરાત્રી દરમિયાન થાય છે પૂજા ?